Истеъдодҳои нодир

- Хонандагони болаёқат -

Абдулло ва Иброҳим хонандагони синфи 2-юми муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 70-и ноҳияи Кӯшониёнанд. Ин кӯдакон қобилияти ғайриодӣ доранд. Онҳо ба воситаи ангуштон рақамҳои зиёдро ҳисобу китоб ва ба осонӣ ҳал мекунанд. Бар замми мактабхон буданашон дар хона низ арифметикаи зеҳниро ҳамроҳи падарашон меомӯзанд.
Ин усули таълими математикиро ҷопониҳо дар асри ХVI кашф намудаанд. Арифметика ҳамчун барномаи рушди зеҳнии кӯдакона аст, ки дар Тоҷикистон ҳам таълим дода мешавад. Онро асосан барои кӯдакони аз 5 то 16 сола тавсия медиҳанд.
Навигариҳои ҷаҳони муосир ва рушди бемайлони технология ба кӯдакону наврасони имрӯза бе таъсир нест. Зеро онҳо дар замоне ба воя расида истодаанд, ки қариб ҳамаи корҳои қаблан одамон анҷоммедодаро имрӯз ба воситаи техника ва таҷҳизот иҷро менамоянд. Феълан аксарият дар ҳисобу китоби математикӣ аз калкулятор васеъ истифода мебаранд, њатто муҳосибону соҳибкорон. Зеро дақиқу зудшуморӣ кори саҳл нест ва барои он донишу малакаи қавӣ лозим аст. Абдулло ва Иброҳим бошанд, ин қобилиятро доранд. Онҳо ҳатто суруд хонда ҳамзамон рақамҳои мураккабро дар зеҳнашон ҷамъу тарҳ намуда, ҷавоби дурусти онро мегӯянд, ки ин воқеан ҳам шоистаи таҳсин аст.
Чанде пеш дар олимпиадаи ҷумҳуриявӣ аз арифметикаи зеҳнӣ Абдулло ғолиби кулл дониста шуда, бародари ӯ Иброҳим сазовори ҷойи аввал гардид. Тибқи талабот, бояд иштирокчиёни олимпиада дар як дақиқа даҳ мисоли математикиро дар зеҳн кор мекарданд, аммо ин бародарон хеле зуд ва пеш аз муҳлат ба муваффақият ноил гардиданд.
Ҳоло падарашон ба онҳо формула ва дигар масъалаҳои арифметикаи зењниро омўзонида истодааст. Ӯ мехоҳад дар соли 2021 фарзандонаш дар озмуни байналмилалӣ иштирок намуда, ба ифтихори 30-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Ватан бо медал баргарданд.Асбоби ҳисобкуние, ки асосан ба воситаи он арифметикаи зеҳнӣ омӯхта мешавад, дар Ҷопон ихтироъ шуда, соробан ном дорад ва онро Абакус низ мегӯянд.
Муқим Шамсиев, падари ин ду бародарон, њамчун омӯзгори фанни технологияи иттилоотї дар мактаби президентї барои хонандагони болаёќати ноҳияи Кӯшониён фаъолият дорад. Ӯ ба воситаи видеодарсҳои интернетӣ арифметикаи зеҳниро ба фарзандонаш омӯзонидааст. Муқим Шамсиев мехоҳад оянда писаронаш муҳандис-барномасоз шаванд. Аз ин лиҳоз, пайваста ба таълиму тарбияи Абдулло ва Иброҳим банд аст ва ҳамаи шароитро ба онҳо дар хона муҳайё намудааст.
-Барномаи арифметикаи зеҳниро машқи механикии ангуштон, ҳисоб дар хотир ва таваҷҷуҳу мантиқ ташкил медиҳад,- мегӯяд муаллим. - Он барои баланд кардани сатҳи тафаккур ва қобилият ба фанҳои эҷодӣ кумак мерасонад. Натиҷаи машғулият ба он мусоидат мекунад, ки рақамҳои зиёд бе истифодаи ҳисобкунак ҷамъу тарҳ карда шавад.Аз маълумотҳо бармеояд, ки тавассути машқҳои арифметикаи зеҳнӣ мағзи сари кӯдак дар худ барномаи рушди пайваста, яъне имконияти таҳлил ва биноии фазои тарафи рости мағзи сарро рушд мекунонад, ки дар маҷмўъ, он барои равнақи зењн мусоидат менамояд. “Арифметикаи зеҳнӣ кӯдакро ба рақамҳо дӯст карда, бо онҳо бозӣ карданро меомӯзонад”, - таъкид мекунад Муқим Шамсиев.
- Дар замони муосир ба ҷойи машғулиятҳои анъанавӣ истифода аз усулҳои нави ҳамгиро (интерактивӣ) ба манфиати кор аст,- мегӯяд муаллими технологияи иттилоотӣ.
- Вазифаи асосии волидон ҷалби фарзандон барои дарёфти истеъдод ва қобилияти ботинии онҳо мебошад, ки он кӯдаконро барои омӯхтани малакаҳои нав ташвиқ мекунад.
Амонҷон МАҳКАМОВ